ДУК "Цэнтралізаваная
бібліятэчная сістэма
г. Баранавічы"                      
Get Adobe Flash player

Гісторыя

ГІСТОРЫЯ БАРАНАВІЦКАЙ ЦЭНТРАЛЬНАЙ ГАРАДСКОЙ БІБЛІЯТЭКІ       ІМЯ В. ТАЎЛАЯ 

Датай заснавання цэнтральнай гарадской бібліятэкі г.Баранавічы лічыцца снежань 1939 года, калі Баранавіцкі аблвыканкам прыняў рашэнне аб адкрыцці гарадской бібліятэкі. У хуткім часе яна набыла статус абласной. Але ўзнікла бібліятэка не на пустым месцы. I да 1939 года, да ўз'яднання Заходняй і Савецкай Беларусі, у горадзе існавала некалькі бібліятэк розных таварыстваў: «Польскай маці школьнай», «Сатаварыства работнікаў казначэйства», «Паліцыі і чыгуначнікаў», парафіяльная пры касцёле і інш. Працавала ў Баранавічах і гарадская публічная бібліятэка, кнігі ў якой збіраліся, ў асноўным, па двух напрамках: белетрыстыка і літаратура па сельскай гаспадарцы, на польскай мове. Пасля ўстанаўлення Савецкай улады ўзнікла неабходнасць у адкрыцці бібліятэкі, якая стала б даступнай для працоўнага насельніцтва, і дзе б кнігі выдаваліся бясплатна, - што і было зроблена. Колькасць чытачоў з 700 (у публічнай) вырасла да 6000 (у абласной). Штодзень выдавалася да 150 экзэмпляраў. Першы будынак для абласной бібліятэкі быў выдзелены на вуглу вуліц (цяперашніх) Савецкай і Піянерскай: двухпавярховы, з кнігасховішчам на першым паверсе, абанементам і чытальнай залай на другім. У штатным раскладзе на 1 студзеня 1940 года налічваліся 24 работнікі, сярод якіх было 6 бібліятэкараў для выдачы літаратуры на рускай, беларускай і польскай мовах, 2 - на яурэйскай, у чытальнай зале працавалі таксама два бібліятэкары, быў свой бухгалтар-рахункавод, інструктар-метадыст і інш.
А ўзначальваў бібліятэку, арганізоўваў яе з першага дня заснавання Мікалай Паўлавіч Бабко.
М. П. Бабко, першы дырэктар Баранавіцкай гарадской бібліятэкіУ ліку першых работнікаў былі таксама: Горбач Ганна Міхайлаўна, Былінская Надзея Якаўлеўна, Дзяшкоўская Галіна, Данюк-Іваноўская Таццяна Аляксееўна. Фонд бібліятэкі збіраўся па крупіцах: паступаў з усходніх абласцей Беларусі, забіраўся ў былых польскіх чыноўнікаў, якія мелі свае бібліятэкі і пакінулі горад. Атрымалі 2 вагона кніг з Масквы - дар Баранавічам ад многіх гарадоў Савецкага Саюза для заходніх абласцей. Такім чынам, перад вайной фонд абласной бібліятэкі налічваў 200 тыс. экзэмпляраў. З 22 па 25 красавіка 1940 года на базе Баранавіцкай абласной бібліятэкі быў праведзены першы семінар загадчыкаў раённых бібліятэк. Работа наладжавалася, але вайна перашкодзіла гэтаму працэсу. Нямецкія акупанты прыстасавалі будынак бібліятэкі для сваіх патрэб, а кнігамі высцілалі брудны двор сваёй казармы, ці вывозілі іх за горад і знішчалі. А ў 1944 годзе, адступаючы, спалілі і пераўтварылі ў груды развалін і дом, дзе знаходзілася раней бібліятэка.
 Адразу ж пасля вызвалення паўстала пытанне аб аднаўленні работы бібліятэкі, як неад'емнай часткі мірнага, стваральнага жыцця, узнаўлення разбуранай гаспадаркі. Зноў гэтай справай прыйшлося займацца Мікалаю Паўлавічу Бабко, які ў верасні 1944 года, пасля шпіталю, вярнуўся ў горад. Намеснікам дырэктара абласной бібліятэкі была прызначана Горбач Ганна Міхайлаўна. Вярнуліся некаторыя супрацоўнікі, якія працавалі тут да вайны: Людміла Бабко, Таццяна Данюк, Галіна Дзяшкоўская. Ім прыйшлося прыкласці шмат намаганняў, каб з руін разбуранага горада аднавіць невялікі будынак па вуліцы Леніна (былая Міцкевіча): цёмнае, сырое памяшканне, з наспех зробленым грубым абсталяваннем, трафейнымі сталамі, а самае галоўнае - амаль без кніг. На агульным сходзе супрацоўнікаў было вырашана арганізаваць збор кніг у гараджан. За кожным бібліятэкарам замацавалі вызначаныя вуліцы і пачаліся абходы дамоў жыхароў Баранавіч. Аказалася, што многія з іх захавалі бібліятэчныя кнігі і адразу ж аддалі іх у бібліятэку, многія аддавалі кнігі са сваіх хатніх бібліятэк. За невялікі час фонд папоўніўся на 700 экзэмпляраў. Ізноў на дапамогу прыйшлі гарады Расіі. 9000 экзэмпляраў прыслалі масквічы, амаль кожны дзень прыходзіла літаратура з іншых гарадоў Савецкага Саюза, у т.л. з Горкага, з вайсковых частак. Пасля вайны бібліятэка атрымлівала абавязковы экзэмпляр з Масквы. Такім чынам, ужо ў маі 1945 года бібліятэка налічвала 16 тыс. экзэмпляраў разнастайнай па тэматыцы літаратуры: навуковай, палітычнай, мастацкай, часопісаў і брашур. Вяртала бібліятэка і сваіх актыўных даваенных чытачоў, сярод якіх былі: юрыст А.П.Камянецкі, В.М.Почтэр і інш. Чытальнай залы не было, наведвальнікі не мелі магчымасці на месцы пазнаёміцца з перыёдыкай, таму супрацоўнікі бібліятэкі расклейвалі газеты на прыстасаваных стэндах на вуліцах.
Становішча палепшылася вясной 1946 года, калі бібліятэку перавялі ў больш светлае і прасторнае памяшканне, у жылы дом на вуліцы Гагарына,31, дзе былі ўмовы для стварэння чытальнай залы і нават выдзяляліся падсобныя пакоі для апрацоўкі кніг.
Будынак цэнтральнай гарадской бібліятэкі на вул.Гагарына,31.  Фота 50-х гадоў.Кніжны фонд складаў 17527 экз. У хуткім часе матэрыяльная база абласной бібліятэкі зноў палепшылася. 11 ліпеня 1950 г. яна пераехала ў асобны двухпавярховы будынак на вул. Камсамольскай, 4 - самы цэнтр горада (зараз на тым месцы ўзвышаецца гасцініца "Гарызонт"). Плошча яго складала 175 кв.м. Многія з жыхароў горада добра памятаюць гэты ўтульны, драўляны будынак, дзе многія з іх любілі бавіць свой час ці рыхтавацца да заняткаў. Вялікая ўвага надавалася папулярызацыі кнігі. Так, у 1954 г. цэнтральная гарадская бібліятэка правяла канферэнцыі чытачоў па кнігах Л. Касіля і М. Паляноўскага "Вуліца малодшага сына", Б. Палявога "Аповесць аб сапраўдным чалавеку", Н. Бірукова "Чайка". Праводзіліся тут літаратурныя вечары, чыткі, гутаркі. Работа гэта пастаянна адлюстроўвалася ў мясцовай перыёдыцы.
3 1954 года, у сувязі са скасаваннем Баранавіцкай вобласці, бібліятэка страціла статус абласной, стала цэнтральнай гарадской. Штат скараціўся да 7 чалавек.
У 1966 годзе бібліятэка абслугоўвала 7380 чытачоў праз абанемент, чытальную залу, перасоўныя бібліятэкі і філіялы. У памяшканні бібліятэкі быў выдзелены спецыяльны куток "Вывучайце свой край".
Чытальная зала ЦГБ па вул. Камсамольскай, 4. Фота 60-х гадоў.Тут размяшчалася карта новабудоўляў вобласці, серыя тэматычных папак: "Знатные люди нашего города", "Текстильный комбинат - ударная стройка", "Творчество поэтов нашего города" і інш. Аформлены два альбомы: "Передовики нашего города" і "Прошлое и настоящее нашего города". Нярэдка на бібліятэчныя мерапрыемствы запрашаліся цікавыя людзі. На вусным часопісу "С днём рождення, Родина!", які прысвячаўся 50-годдзю Савецкай улады, выступілі: камуніст, удзельнік і сведка Вялікай Кастрычніцкай рэвалюцыі І. Д. Раждественскі, будаўнік Маскоўскага метрапалітэна І. Г. Бязменаў, Герой Савецкага Саюза Лазараў, удзельнік абароны Брэсцкай крэпасці В. Ф. Касаткін, былая вязніца канцэнтрацыйнага лагера "Рэвесбрюк" М. Л. Кадачнікава. Шмат афармлялася кніжных выставак, у т.л. тэхнічнай літаратуры, па пытаннях атэізма і прапаганды работ У. І. Леніна. На 1.01.1967 года ў бібліятэцы працавала 9 чалавек. Многія з іх вучыліся завочна. Так, у 1967 годзе закончылі Ленінградскі бібліятэчны інстытут Т. З. Карасёва., Е. С. Карасёва і Г. М. Чэравань.
У памяшканні цэнтральнай гарадской бібліятэкі імя В. Таўлая.Праз некаторы час, у 1969 годзе, бібліятэка атрымала спецыялізаванае памяшканне на вул Леніна,51. Тут яна размяшчаецца і сёння.
 З кастрычніка 1976 года бібліятэка ўзначаліла цэнтралізаваную бібліятэчную сістэму г. Баранавічы, якая аб'яднала спачатку 5, а на сённяшні дзень 7 масавых бібліятэк сістэмы Міністэрства культуры і стала каардынацыйна-метадычным цэнтрам для гарадскіх бібліятэк іншага ведамаснага падпарадкавання. Дырэктарам бібліятэкі ў гэты час (1966-1978 гг.) была Галіна Міхайлаўна Манцэвіч. Перыяд яе кіраўніцтва заклаў пачатак шляху бібліятэкі да заваявання свайго твару сярод бібліятэк не толькі вобласці, але і рэспублікі. У 1974 годзе атрымана ганаровае званне «Бібліятэка выдатнай работы».
 Яшчэ больш выразна акрэсліўся пошук свайго шляху ў бібліятэчным абслугоўванні насельніцтва ў час кіраўніцтва ЦГБ Мініным Міхаілам Яфімавічам (1978-1992 гг.) 25 верасня 1979 года Пастановай № 300 Урада Беларусі цэнтральнай гарадской бібліятэцы г. Баранавічы прысвоена імя беларускага паэта Валянціна Таўлая. Імя яго ўшаноўваецца ў бібліятэцы штогадовымі Таўлаеўскімі чытаннямі, у 1987 годзе адбылося ўрачыстае (з удзелам дачкі паэта - Галіны Таўлай) адкрыццё на будынку бібліятэкі (Леніна,53) барэльефа паэта і мемарыяльнай дошкі (мастак У. Рамейка), у чытальнай зале ЦГБ аформлены куток-музей паэта, у фае бібліятэкі ўстаноўлены яго бюст.
ЦГБ імя В.Таўлая была першай бібліятэкай у былым Савецкім Саюзе, што ўкараніла ў сваю работу платныя паслугі насельніцтву. Звыш 150 дэлегацый з розных рэспублік наведалі яе і вывучылі вопыт работы ў гэтым напрамку. Пасля будаўніцтва другога памяшкання бібліятэкі (Леніна,53) з'явілася магчымасць пашырыць спецыялізацыю бібліятэчных аддзелаў: адкрылася чытальная зала літаратуры па мастацтву, у агульнай чытальнай зале выдзелены сектар беларускай і краязнаўчай літаратуры, бібліятэка займела сваю лекцыйную залу - месца правядзення разнастайных масавых мерапрыемстваў.
90-я гады прынеслі значныя змены ў пошуку эфектыўных шляхоў развіцця ЦГБ. Пачатае ў 1993 годзе ўкараненне новых бібліятэчных інфармацыйных тэхналогій завяршылася аўтаматызацыяй усіх працэсаў і этапаў бібліятэчнай работы: ад паступлення дакумента ў бібліятэку да выдачы яго чытачу. Электронны каталог бібліятэкі налічвае каля 300 тысяч запісаў. Расшырыўся спектр дадатковых паслуг аказваемых чытачам – за кошт камп’ютарных тэхналогій. Арганізаваны 4 аўтаматызаваныя рабочыя месцы для карыстальнікаў. У 2010 годзе створаны сайт цэнтралізаванай бібліятэчнай сістэмы. 
Надаецца вялікая ўвага адраджэнню культурна-гістарычнай спадчыны свайго рэгіёну. Вынікам гэтай дзейнасці можна лічыць I месца ў VI рэспубліканскім конкурсе «Бібліятэка - асяродак нацыянальнай культуры» (1997) і спецыяльную прэмію Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «За дасягненні ў эстэтычным і маральным выхаванні беларускага народа і прапаганду духоўных каштоўнасцей» (1999). Належна працягвала традыцыі сваіх папярэднікаў дырэктар ЦБС Максімовіч Людміла Антонаўна (1993-1994, 1997-2008 гг.). На сённяшні дзень кіраўніком сеткі публічных бібліятэк г. Баранавічы з’яўляецца Вольга Юр’еўна Аляксеенка.
 Па выніках 2013 года колькасць чытачоў ЦГБ імя В.Таўлая складае іх 15760, а кніжны фонд налічвае 200 тыс. экз. Але, акрамя абслугоўвання наведвальнікаў, шмат увагі надаецца масава-асветніцкай рабоце з насельніцтвам горада. З 2003 года тут праходзяць Праваслаўныя чытанні “Духоўнасць і кніга”, праваслаўныя кінасеансы. Традыцыйнымі сталі святы кнігі, краязнаўчыя і бібліятэчныя месячнікі, прэзентацыі кніг і часопісаў, мастацкіх выставак, літаратурныя імпрэзы, сустрэчы з літаратарамі і творчымі людзьмі. Пры ЦГБ працуюць тры аматарскія аб'яднанні: клуб «Гармонія», музычна-мастацкі салон «В гостях у муз», клуб былых партызан і падпольшчыкаў Вялікай Айчыннай вайны “Мужнасць”. У структуры бібліятэкі з’явіліся: аддзел культурных праектаў і знешніх сувязей з функцыяй чытальнай залы літаратуры на замежных мовах, чытальная зала літаратуры па краязнаўству, Цэнтр прававой інфармацыі. Арганізаваны доступ карыстальнікаў да знешніх інфармацыйных рэсурсаў – Інтэрнэт. Фарміруюцца калекцыі: духоўнай літаратуры “Свет праваслаўя”, агучанай літаратуры, літаратурна-мастацкіх часопісаў, медыятэка. ЦГБ імя В.П. Таўлая – партнёр праекта “Медыяаўтобус “DeutschExspress” Інстытута імя Гётэ ў Мінску.
ЦГБ імя В.П. Таўлая – сацыякультурны цэнтр горада, у якім створаны ўмовы для карыснага адпачынку і развіцця аматарскіх захапленняў гараджан, іх адукацыйнага і прафесійнага росту, задавальнення інфармацыйных патрэбнасцей. Актыўна папулярызуецца і захоўваецца нацыянальная спадчына, набыткі сусветнай культуры. Праводзяцца выхаваўчыя мерапрыемствы па фарміраванню здаровага ладу жыцця, экалагічнага светапогляду, патрыятызму і грамадзянскай актыўнасці, прававой і этычнай адукацыі, эстэтычным развіцці асобы. Супрацоўнікі ЦГБ імя В.П. Таўлая маюць адпаведную прафесійную падрыхтоўку, здольныя да творчай дзейнасці і арыентаваны на высокі ўзровень арганізацыі абслугоўвання карыстальнікаў.
  4 снежня 2014 года – 75 год з дня заснавання цэнтральнай гарадской бібліятэкі імя В.П. Таўлая. Сярод дасягненняў калектыва шматлікія ўзнагароды:

Узнагарода бібліятэкі імя В.П. Таўлая Узнагарода бібліятэкі імя В.П. Таўлая Узнагарода бібліятэкі імя В.П. Таўлая Узнагарода бібліятэкі імя В.П. Таўлая

 Гісторыя бібліятэкі працягваецца і, несумненна, наперадзе - новыя добрыя падзеі і значныя дасягненні.

Мы вконтактеYoutube-logoTwitter

Горад на фота

Бібліяфакт

bibl

Букер экспрэс

buker1

Дзецям і іх бацькам

det